تأثیرزبان سریانی درفارسی

شامیرام داودپوریان

ܫ

ܫܵܐܸܠ: شائل به معنی سؤال و تقاضا کند. در فارسی سائل است                                             .                                

ܫܸܒܸܬܵܐ: شبِتا سبزی خوراکی است که در فارسی شبت  یا شوید تلفظ می شود                                                            

ܫܒܼܝܼܠܵܐ: شویلا (شبیلا) به معنی راه و مسیر که به صورت سبیل وارد فارسی شده است                                             . 

ܫܲܒܼܟܵܐ: شَوکا (شَبکا) به معنی تور و همان شبکه فارسی است                                                                          

ܫܲܗܠܵܐ: شهلا به معنی رنگ سیاه متمایل به آبی است. لغت ܫܲܗܠܵܢܵܐ نیز از آن مشتق شده که در ترکیب ܥܲܝܢܸ̈ܐ ܫܲܗܠܵܢܸ̈ܐ به معنای چشمان شهلا می آید                                                                                                              

ܫܘܼܐܵܠܵܐ: شواَلا به معنی پرسش است و در فارسی به صورت سؤال مورد استفاده  دارد                                           .  

ܫܘܼܠܛܵܢܵܐ: شولطانا به معنی حکومت است که در فارسی به صورت سلطه استفاده می شود. ریشه آن لغت شالاطو (Shalatu) اکدی به معنای حکومت کردن است.

ܫܘܼܡܵܐ: شوما به معنی بد یمن و در فارسی همان شوم است                                                                                 

ܫܘܼܩܵܐ: شوقا به معنی بازار است در فارسی به صورت سوق وارد شده است

ܫܘܵܪܵܐ: شوارا به معنای پریدن. در فارسی به صورت شور وارد شده است مانند شور و غوغا

ܫܘܼܪܵܐ: شورا به معنی دیوار است و در متون قدیمی فارسی به صورت سوردیده می شود. در تاریخ طبرستان آمده: آورده اند که چون در اصفهند مازیار بن قارن "سورهای" آمل را خراب کرد.                                                                                             

در ترجمه تاریخ یمنی آمده: سلطان محمود از ناحیت مولتان بگذشت وبظاهر بهاطیه نزول فرمود، و این شهر "سوری" داشت.

ܫܘܼܪܒܲܝܢܵܐ: ܫܲܪܒܝܼܢܵܐ: شورونا یا شَرونا درخت همیشه سبز از خانواده کاج است. ریشه این لغت از شرمنو (Sharmenu) اکدی است. همین کلمه در فارسی به شکل شِربین یا شروین درآمده است.

ܫܘܼܫܡܵܪܵܐ: شوشمارا به معنی مارمولک  کوچک ، در فارسی سوسمار تلفظ می   شود                                     ܫܘܼܫܲܢܵܐ: شوشَنا به معنی گل زنبق و در فارسی همان سوسن است                                                                          

ܫܝܵܦܵܐ: شیاپا یا شیافا به معنی داروی مالیدنی،  لغت شیاف فارسی از این ریشه است                                                     

ܫܝܼܦܘܼܪܵܐ: شیپورا به معنی بوق و کرنا، در فارسی همان شیپور است                                                                      

ܫܝܼܪܵܐ: شیرا به معنای عصاره، و در فارسی همان شیره است. لغات  ܫܝܼܪܵܢܵܐ (شیرانا) و ܫܝܼܖ̈ܝܼܢܝܼܸܐ (شیرینییه) به معنای آغشته به شیره (نوچ) و شیرینی از این ریشه هستند. نام ܫܝܼܪܝܼܢܸܐ شیرینه نیز که از اسامی متداول آشوری می باشد هم از این ریشه است که در فارسی به صورت شیرین تلفظ شده و استفاده میشود. یکی از زنان خسرو پرویز نیز نام شیرین را داشته که شرح دلدادگی آنها را نظامی گنجوی به صورت شعر در کتاب خود به نام خمسه نظامی به رشته تحریر کشیده است.

ܫܝܼܪܵܐ: شیرا به معنای شعر و غزل می باشد که ریشه آن اکدی و به معنای نظم است. اصطلاح ܫܝܼܪܵܬ ܫܝܼܖ̈ܵܬܸܐ (شیرات شیراته) به معنای غزل غزل ها در تورات ملاحظه  می شود و بنا براین لغت شعر در اصل لغتی آشوری  است.                 

ܫܝܼܫܵܐ: شیشا به معنای بلور شفاف است. در فارسی همان شیشه است                                                                       

ܫܲܟܪܵܐ: شَکرا یا شخرا به معنای الکل است که در فارسی به صورت سکر و سکرآور مورد استفاده قرار می گیرد.             

ܫܲܠܵܐ: ܫܸܠܵܐ:  شَلا  یا شِلا به معنای شل و چلاق است. در فارسی هم لغت شل مترادف چلاق به کار می رود.           

ܫܸܠܵܐ: شِلا به معنای نوعی غذای آبکی است که در فارسی هم به صورت شُله در لغت شله زرد مورد استفاده دارد. در آشپزی آشوری انواع شِله ها پخته می شود                                                                                                       .                           

ܫܲܠܓܸܡܵܐ: شَلگِما همان شلغم است  .

ܫܠܵܠܵܐ: شلالا به معنای دوخت و ܫܲܠܸܠ: شَلِل یه معنای بدوزد است. شلال زدن در زبان فارسی از این ریشه است.           

ܫܠܵܡܵܐ: شلاما به معنای صلح و آشتی بوده و در فارسی به صورت سلام است                                                          

ܫܲܠܬܘܼܟܵܐ: شلتوکا همان شلتوک به معنی پوسته برنج می باشد.

ܫܡܲܝܵܐ: شمَیا به معنی آسمان، در فارسی به صورت سَما وارد شده است.

ܫܲܡܥܵܐ: شَمعا به معنی موم است که در فارسی به صورت شمع تلفظ می شود.

ܫܸܡܥܵܐ: شِمعا به معنی  شنیدن، در فارسی به صورت سمع وارد شده است.

ܫܡܫܵܐ: شمشا به معنای خورشید است و همان شمس                                                                                         

ܫܲܡܫܵܪܵܐ: شمشارا درخت ساج است. در فارسی به صورت شمشاد تلفظ می شود                                                       

ܫܱܲܢ݇ܬܵܐ: شَتا یا شنتا به معنای سال می باشد و در فارسی به صورت سَنه وارد شده است                                              

ܫܵܥܬܵܐ: شاعتا واحد زمانی به مدت شصت دقیقه می باشد و همان ساعت فارسی است                                               

ܫܵܩܵܐ: شَقا به معنی قسمتی از گیاه است که از ریشه بالا آمده و برگ و گل را در بر می گیرد. در فارسی همان ساقه است .  ܫܲܪܵܐ: شَرا لغتی اکدی به معنای بزرگ و شاه است. لغت سَر در فارسی از این ریشه   است.  نام آشوری  ܫܲܪܘܿܟܝܼܢܵܐ به معنای شاه عادل از این کلمه مشتق شده است                                                                                                           

ܫܲܪܵܐ: شَرا به معنای بد می باشد و در فارسی همان شَر است                                                                                 

ܫܪܵܓܼܵܐ: شراغا به معنای فانوس است. در فارسی به صورت چراغ تلفظ می شود                                                     

ܫܲܪܝܵܢܵܐ: شریانا به معنای سرخرگ و همان شریان در فارسی است                                                                          

ܫܸܫܸܠܬܵܐ: ܫܸܠܫܸܠܬܵܐ: شِشِلتا یا در اصل شِلشِلتا به معنای زنجیر و همان سلسله در زبان فارسی است                                                                

ܫܲܪܒܼܵܠܵܐ: ܫܸܪܒܼܵܠܵܐ: شروالا  پوشش مردانه است که در فارسی به صورت شلوار و در عربی به صورت  سَربال تلفظ می       شود                                                            

آشوری ها بعد از آشور  

پروفسورسیمو پارپولا

   از قرن نهم به بعد مردانی با اسامی آرامی در ادارات عالی وجود داشتند و در قرن هشتم تمام سناد رسمی به هر دو زبان اکدی و آرامی نوشته شده بودند. در شروع قرن هفتم تمامی طبقه حاکم قطعأ به طور کامل دو زبانه شده بود، زیرا دیگر، اغلب مکاتبات اداری امپراطوری به آرامی صورت می گرفت. تعدادی از کاتبان که به خط میخی می نوشتند از آن پس به زبان آرامی به عنوان زبان اول خود تکلم می کردند. به عنوان مثال کاتبی که رونوشت زیبایی را از اولین لوحه حماسه گیلگمش برای کتابخانه آشور بانی پال تهیه کرد، مرتکب اشتباهی شد که فقط یک فرد آرامی زبان ممکن است چنان اشتباهی را مرتکب شود. او علامت میخی لغت "ارباب" را برای نوشتن لغت فرزند "پسر" به کار برد زیرا لغت آرامی مارا (ܡܵܪܵܐ) به معنای ارباب  مانند  لغت اکدی  مارا (به معنای پسر) تلفظ می شود        

   قطعأ می توان ملاحظه کرد که در پایان قرن هفتم قبل از میلاد، زبان آرامی و فرهنگ امپراطوری بخش های اساسی هویت آشوری شده بودند. در حالی که آرامی زبان متحد کننده امپراطوری بود، در خارج از آن مورد استفاده قرار نمی گرفت. همین امر در مورد فرهنگ و مذهب امپراطوری نیز صادق بود. در حالی که خدایان محلی همچنان توسط بخش های مختلف امپراطوری پرستش می شدند، تمامی امپراطوری به یک خدای قادر مطلق  (آشور) و نماینده زمینی او یعنی پادشاه آشور ایمان   داشت .                                                                                

   تمامی این ویژگی ها از سقوط امپراطوری آشور جان سالم بدر برد و کمک کرد تا امپراطوری علیرغم رسوم بیگانه و عناصر فرهنگی که توسط اربابان جدید معرفی شدند، بر جانشینان خود  مهر ویژه آشوری بزند.  می توان گمان کرد که ممکن است  عادات بیگانه فرمانروایان جدید حتی موجب تقویت هویت آشوری توده های مردم شده باشد. احتمالأ این امر در مناطقی که به مدت طولانی تری ضمیمه آشور بوده اند مانند ایالت هخامنشی  آتورا که در زمان رومی ها به نام سیریا (سوریه) نامیده شد، و البته در مورد سرزمین اصلی آشور صادق بوده است .                                                                                                                

   لازم به توضیح نیست که در قرون بعد از سقوط آشور، فرهنگ امپراطوری آشور دچار تغییرات مشخصی شد. اما این امر طبیعی است زیرا حتی تحت حکومت آشوری، فرهنگ آن به طور مداوم ضربات جدیدی را از تمام جوانب دریافت می کرد. هر یک از دوره های  حاکمیت پارس ها، مقدونی ها، رومی ها، بیزانطی ها، ساسانیان و در نهایت اعراب و ترک  ها، آثار ماندگار خود را بر میراث فرهنگ آشوری باقی گذاشتند که اکنون به طور مشخص متفاوت تر از فرهنگی است که سه هزار سال قبل داشتند. اما همان تغییر بر سایر فرهنگ ها نیز واقع شده است: فرهنگ یونانی امروز همان فرهنگ دوران باستان نبوده و یونانی های عصر حاضر نیز همان یونانی ها نیستند. نکته اساسی این است که علیرغم این که آشوری ها قدرت سیاسی خود را از دست داده و تحت ستم فراوانی بخصوص در دوران ترویج مسیحیت قرار گرفته اند هنوز هویت قومی، فرهنگی و زبانی خود را حفظ کرده اند                                                                                                                                                    

حتی حاکمیت هزار ساله یونانی تحت سلوکی ها، رومی ها و بیزانس نیز قادر نبود که زبان آرامی و هویت فرهنگی آشوری را از خاور نزدیک ریشه کن کند. درست برخلاف آن، امپراطوری سلوکی به زودی تبدیل به امپراطوری آشوری ـ مقدونی شد. "مورخ رومی به نام لیوی با مطالعه نوشته های دو شاهد قرن دوم پیش از میلاد به نام مانیلوس و تیتوس فلامینیوس به این نتیجه رسید که " مقدونی های سلوکیه و بابل به سیریایی ها (آشوری) و پارت ها تبدیل شده اند ... تمامی ارتش آنتیوخوس سوم، سیریایی (آشوری) بود     

   نویسندگان و فیلسوف های متعددی از دوران باستان متأخر که در سوریه روم متولد شده بودند در نوشته هایشان خود را به عنوان آشوری معرفی می کردند، برای مثال لوسین ساموستایی که یک ادیب قرن دوم بود و خود را به عنوان "یک آشوری ... که هنوز در کلام بربر است و اغلب کُتی به سبک آشوری می پوشد." معرفی می کند. " یک نویسنده قرن دومی دیگر، یک لَمبلیخوس شناخته شده که یک سری رمان در بابل نوشته بود " اصالتأ از هر دو طرفِ پدری و مادری سیریایی بود، ویک سیریایی نه به معنای  یونانی هایی که در سیریا سکونت یافته بودند بلکه از سیریایی های بومی، و آشنا با زبان آشوری که طبق رسوم آنها زندگی می کردند." هم نام مشهور این نویسنده، یک فیلسوف نوافلاطونی به نام  لَمبلیخوس نیز اصالتأ سیریایی بود. نام لَمبلیخوس تلفظ یونانی نام آرامی لَ ـ میلیک است که قبلأ در منابع سلطنتی آشوری دیده شده است.                                                         

   تمامی این آشوری های  خود آموخته،  به فرهنگ یونانی به خوبی آشنا بودند اما در عین حال به قدمت  و ارزش میراث فرهنگی خود کاملأ آگاهی داشتند.  تاتیان که یک کشیش قرن دوم بود در کتاب Oratio adversus Graceus نام دارد،  خود را به  عنوان "کسی که به روش بربرها فلسفه می بافد، در سرزمین اسیریا متولد شده، در وحله اول اصول شما و در وحله دوم آنچه را که  من اکنون  آموزش می دهم آموخته است." معرفی می کند و سپس به گفتارخود ادامه می دهد تا فرهنگ یونانی را به عنوان یک فرهنگ بی ارزش رد کند.

   در مورد هویت آشوری، من  توضیحاتی از این قبیل را علیرغم عقیده عمومی که آنها را رجوع های ساده به سابقه زبانی نویسنده می بینند و در موجودیت فرهنگ آشوری در خاور نزدیک یونانی شده شک می کند، جدی تلقی می کنم. چگونه ممکن است که آن رسوم برجا نمانده  باشند در حالی که می دانیم که یونا نی ها و رومی ها ی فلات تا دوران باستان متأخر، روحانیت و علوم را از آشوری ها و بابلی ها  می آموختند؟  فرم شکسته  خط  سریانی از ابتدای ظهور خود، به تنهایی حاکی از وجود یک جریان وسیع ادبی آرامی در قرون نو آشوری می باشد. براساس یادداشت های فرگوس میللر، "ساکنان سریانی زبانِ آنچه که آشور قدیم بوده، ظاهرأ از فراموشی تاریخی رنج نمی بردند ... سالنامه سریانی کرخه دی بت سلوخ یا کرکوک فعلی که در حدود قرن ششم یا هفتم نوشته شده، با بنای شهر توسط یک شاه آشوری آغاز می شود و سپس ساخت و ساز توسط سلوکی ها را یادآوری می کند و با ذکر شهدای دوران ساسانی ادامه می یابد. "  بدون اسنادی مکتوب که به دوران آشوری ها رجوع کنند، وجود چنان جزئیات تاریخی ممکن نخواهد بود                                                                                                                                                                     

   از دوران متأخر، مسیحیت در جزء سریانی خود بخش اساسی هویت آشوری را تشکیل داده است. همانطور که من نیز سعی کرده ام نشان دهم که قبول مسیحیت برای آشوری ها آسان بوده است زیرا تعدادی از آموزه های کلیسای اولیه با اصول مذهبی امپراطوری آشور هم آوا بودند. در اصل می توان این گونه مطرح کرد که تعدادی از خصوصیات و دگم های (تعصبات) مسیحیت اولیه بر اساس اعمال و ایده هایی که در واقع مرکزیت ایده ئولوژی و مذهب آشوری ها را تشکیل می دادند، بود. این جزئیات شامل نقش مرکزی اصول ریاضت در مسیحیت سریانی، تفکر مادر خدا، باکره مقدس و اعتقاد به خدای پدر، فرزند او و روح القدس که در اصول تثلیث خدا فرموله شده  می باشند                                                                                                                                                           

   اصول تثلیث فقط در قرن سوم میلادی وارد مسیحیت شده است. در سال 260 بعد از میلاد پاپ دئونیزیوس رومی هنوز از ایده سه ذات پیشنهادی اوریگن شوکه بود. اوریگن عقاید خود را از کجا کسب کرده بود؟ آموزگار او کلمنت اسکندریه ای بود که او نیز به نوبه خود توسط یک آشوری به نام تاتیان آموزش دیده بود. ما دقیقأ  نمی دانیم که تاتیان از کدام بخش از آشور/ سیریا آمده بود اما می دانیم که او یک آشوری و از بخشی از آن  سنت مذهبی بود  که عقاید تثلیثی در آن به مدت چندین قرن رواج داشت. من باید اذعان کنم که به احتمال بسیار زیاد، وی منشأ نهایی تثلیث اوریگن است                                                                           

برای یک ناظر بیرونی که از حقایق آگاه نیست مشکل خواهد بود که ارتباط بین امپراطوری های مسیحی آرامی زبان شکنجه شده و تحت فشار را تشخیص دهد. و اگر این تشخیص باشد برای آشوری ها سخت تر خواهد بود که جایگاه از دست رفته خود را در میان ملل حاکم به دست آورند . از این رو ضروری است که حقایقی که این ارتباط را ثابت کنند به طور منظم جمع آوری و به روشی ارائه شوند که موضوع را قاطعانه مطرح کنند .                                                                                              

فرا رسیدن نیسان، سال آشوری 6764

و عید قیام مسیح

بر همه آشوری های گرامی

مبارک باد.

 پزشکی در بین النهرین

تهیه و تنظیم از شامیرام داودپوریان

      ژورژ رو (George Roux) پزشکی بین النهرین را به سه علت در خور مطالعه ویژه می داند: کاملأ مستند بوده، بی اندازه جالب می باشد و اغلب بد فهمیده شده است. مردم بین النهرین بر این باور بوده اند که بیماری مجازاتی است که خدایان به خاطر گناهانی که انسان مرتکب شده بر او نازل می کنند. در باور مردم بین النهرین گناه  نه تنها شامل جنایات و لغزش های اخلاقی می شود بلکه گناهان کوچک و غفلت در انجام تکالیف مذهبی یا نقض غیر عمدی بعضی منهیات را نیز شامل می گردد. به عقیده آنها خدایانی که رنجیده اند می توانند به طور مستقیم ضربه بزنند.                                   

    در مجموعه قوانین حمورابی قید شده است که هر کس " میله های مرزی بابل را جابجا کند" یا معاهده های سیاسی خاور نزدیک باستان را دستکاری کند"،  دچار بیماری های دردناک خواهد شد"؛ و پزشکان دست خدایان گوناگون را در علائم بیماری که در بیماران پدیدار می شود تشخیص می دادند. همچنین خدایان می توانستند به شیاطین اجازه بدهند که شخص بیمار را تصاحب کند و هر یک از شیاطین به میل خود به بخشی از بدن بیمار حمله ور می شد. یا می توانستند بگذارند که مرد یا زنی قربانی طلسم و جادوی یک جادوگر یا ساحره شوند. در این موارد از کاهن "بارو" یا غیب گو تقاضا می شد با هر شیوه ای که می داند  گناه پنهانی را که موجب خشم خدایان شده است بیابد و کاهن "آشیپو" مأمور بود با اجرای مراسم خاص و خواندن وردها،  شیطان را از جسم بیمار خارج سازد و خدایان در اثر دعاهایی که خوانده و قربانی هایی که تقدیم می شد تسکین می یافتند                                                                                                                                                                                     

  در بین النهرین علت بیماریها به خدایان یا دیوان نسبت داده می شد. دیوان مجریان خدایان در به کیفر رساندن گناهکاران در زمین محسوب می شدند. این کیفرها همان بیماریها بودند. این کیفرها که در قالب بیماری از سوی خدایان مشخص می شدند گاه با نام آنها عجین بودند مثل" دست خدا"، "دست ایشتار"، " دست شمش (بلک و گرین، 1383، 114). حتی داروهای در نظر گرفته شده از سوی درمانگران، اسامی خدایان را بر خود داشتند مانند " داروی شَمَش" (بلک وگرین، 115). ظاهرأ بین بیماری های جسمانی و روانی تفکیکی قائل بوده اند  و این دومی را بیشتر ناشی از عملکرد دیوان یا سحر و جادو می دانستند، پس تفاوتی بین  بیماری ها با منشأ ایزدی یا شیطانی و بیماری ها در شرایط طبیعی قائل بودند، هر چند عوامل آنها ناشناخته بود.                                                                                                                                                            
در مورد خون دماغ... مرهم به کار برده نمی شود؛ چون اگر مرهم را جلو بینی بیمار بگذارند راه نفس کشیدن را مسدود می کند و خون به درون حلق بیمار می ریزد. باید بینی تا ته  بسته شود  تا راه ورود هوا بسته شود، در این صورت خون ریزی قطع خواهد شد".                                                                                                                                                  
  پزشکان امروزی حتی یک کلمه از این دستورالعمل را نمی توانند تغییر دهند. یک متن شگفت انگیز دیگر ثابت می کند که برخلاف اعتقاد عمومی، مردم بین النهرین از بهداشت و جلوگیری از شیوع بیماری اطلاع داشته اند. زیمری ـ لیم پادشاه ماری که در حدود 1780 سال قبل از میلاد می زیسته به همسرش شیبو چنین می نویسد: "شنیده ام که خانم نِنام  بیمار شده است. او تماس زیادی با افراد کاخ دارد. با بسیاری از بانوان در خانه اش دیدار می کند. اکنون دستور اکید بدهید که هیچ کس از جامی که او می نوشد چیزی ننوشد و در جایی که او می نشیند ننشیند و در بستری که او می خوابد نخوابد. از این پس وی نباید بانوان دربار را در خانه اش بپذیرد، چون بیماری او مسری است  .                                                                                      به احتمال بسیار پزشکان سومری از طریق دوره های تجربی و تئوریک کسب تجربه می کردند. هیچ  شواهدی از وردهای جادویی و طلسم که یکی از اجزاء  متون دوران متأخر می باشد، دیده نمی شود. به عنوان مثال در تعدادی از نسخه های سومری پس از توصیه به معاینه بیمار از پزشک خواسته می شود که اندام آسیب دیده را با محلولی که از قبل تهیه شده بشوید. سپس بلافاصله آن عضو را با موادی که حاوی خاکستر سوخته  است بپوشاند  

                                                             
داروهایی که توسط پزشکان نیپور تجویز می شد شامل  ضمادها، داروهای خوراکی و محلول ها می شد. پزشکان سومری از داروهایی با منشأ گیاهی، حیوانی و معدنی استفاده می کردند. مواد معدنی مورد استفاده آنها نمک، قیر طبیعی رودخانه و روغن خام بود. مواد حیوانی شامل پشم، شیر، لاک لاکپشت و آب مار بود. اما مانند اخلاف مدرن خود، بیشترین داروهای آنها از گیاهان تهیه می شد که اغلب از آویشن، خردل، درخت آلو، گلابی، انجیر، بید، شاه درخت، کاج و موادی مانند آب جو، شراب و روغن گیاهی منشأ داشتند                                                                                                                                  
یک نسخه از نیپور شامل دستور زیر می باشد: "شاخه های گیاه  خار و دانه های دوآشبور را بسایید. روی آن آب جو رقیق بریزید، با روغن گیاهی مالش دهید و خمیر حاصل را روی محل آسیب دیده محکم   ببندید . در یـک نسخه دیگر چنین نوشته شده اسـت:" گِل رودخانه را بسایید، با آب رقیق کنید روغن خام مالش دهید و به صورت ضماد ببندید.                                        
   نسخه سوم شامل دستور زیر می باشد: "ریشه های درخت؟ و قیر طبیعی خشک رودخانه را بسایید، روی آن آب جو بریزید، با روغن مالش دهید و به صورت ضماد ببندید  . اما قدیمی ترین نسخه پزشکی جهان که قدمت 4000 ساله دارد یعنی متعلق به 2100 سال پیش از میلاد می باشد، در سال 1930 در خرابه های شهر نیپور عراق کشف شده و هم اکنون در موزه دانشگاه پنسیلوانیا نگهداری می شود.متن نسخه از این قرار است:                                                                                        
درخت گلابی سفید و ریشه گیاه ماه را بسایید، در آب جو حل کنید، بگذارید مرد (بیمار)آن را بنوشد.بذر گیاه درودگر، صمغ مارکازی و آویشن را بسایید، در آب جو حل کنید، بگذارید مرد (بیمار)ان را بنوشد  

                                                        

یک نسخه آشوری به خط میخی

                                                   منابع :  1 بین النهرین باستان نوشته ژورژ رو 
2  مجله دارو و درمان شماره 82 اردیبهشت 1389 ص 82
3 اینترنت 

گاو بالدار و معنای آن

   گاو بالدار که در اکدی لَمَسو (Lamassu) نام دارد، یک خدای محافظ آشوری است که غالبأ با بدن یک گاو یا شیر و سر انسان نمایش داده شده است. البته در بعضی از نوشته ها به صورت یک خدای مونث رسم شده است. گاو بالدار دارای نام دیگری یعنی شیدو (Shedu) نیز بوده است. لَمَسوی مونث اپسَسو (Apsasu) نام داشت.

گاوهای بالدار آشوری مجسمه هایی از سر تاجدار یک انسان هستند که از سنگ آهک تراشیده اند که از حفاری های خورساباد،  نینوی و نمرود بدست آمدند. آنها نشانگر ارواح محافظ "شیدو لمسو" (Sheedu Lamassu) به معنای دورکننده شیطان بودند. نمونه هایی از این گاوهای بالدار در موزه های لندن (بریتیش میوزیوم)، موزه پاریس (لوور)، موزه ملی عراق و موزه هنر متروپولیتن نیویورک به نمایش گذاشته شده است. اولین نمونه لمسو در دوران سلطنت تیگلات پیلاسار در آشور دیده شد.

   یک لَمَسو در ورودی یک شهر قرار داده می شد به طوری که در معرض دید هر آن که وارد می شد قرار بگیرد. در نگاه از روبرو به نظر می رسد که لَمَسو ایستاده است اما از پهلو چنین حس می شود که در حال قدم زدن است و این حالت بدین منظور به وجود آمده  بود که قدرتمند به نظر برسد. در حقیقت از لَمَسو به عنوان یک سمبل قدرت استفاده می شد.

و به غیر از این، این حالتِ لَمَسو جنبه هنری نیز دارد زیرا او را از ابعاد مختلف و به صورت فعال نشان می دهد. اگر پاها به هم چسبیده باشد، از پهلو فقط یک پا دیده می شود. و این دلالت بر هوش و ابتکار آشوری ها دارد  که توانسته اند حرکت را نشان دهند. لَمَسو و شیدو ارواح محافظ مردم عادی بابل بودند که بعدها تبدیل به محافظان سلطنتی شدند. لَمَسوها بر الواح گلی حک و سپس زیر آستان خانه دفن می شدند. همین طور در ورودی بزرگ شهرها در دو طرف دروازه نصب و طوری قرار داده می شدند که نگاه هر کدام به یک طرف باشد و قدرت محافظت آن ها را القا کنند.

   این طرح نمایان گر قدرت آشور بود که به آن هوش انسان، قدرت یک گاو (یا شیر) و توانایی پرواز یک عقاب اعطا  شده است. این نمادها همواره به صورت جفت بودند و به عنوان محافظان دروازه نصب می شدند. آنها به کاخ های مهم ترین شاهان اشوری ازآشور بانی پال دوم (859 ـ 883 قبل از میلاد) تا اسرحدون (627ـ 668 قبل از میلاد)  جذابیت می بخشیدند.

    متن زیر از کاخ اسرحدون بدست آمده است:

باشد که گاو محافظ که تخت سلطنت مرا محافظت می کند، همواره نام مرا تا هنگامی که پاهایش از جای خود حرکت کند در شادی و افتخار حفظ کند...).

   بر یکی از گاوهای بالدار نوشته ای به خط میخی از سارگون دوم دیده می شود با این مضمون: "باشد که هر آن که این مخلوق دست های من را خراب کند، آشور، خدای بزرگ نام او و نسل او را از روی زمین نابود کند."

هر کدام از اجزای گاوهای بالدار از معانی خاصی برخوردار بودند که در مجموع به آنها قدرت لازم برای محافظت از شهر و ساکنانش را اعطا می کرد.

سر: سر انسان تاج دار، نمایان گر هوش است و هر مجسمه چهره یک شاه آشوری را دارد. بیشتر مجسمه های گاو بالدار یافت شده از کاخ سارگون دوم، طرح صورت وی را داشتند.

کلاه های شاخ دار: این موجودات کلاهی با دو شاخ و گاهی حتی سه شاخ به عنوان سمبل الوهیت بر سر داشتند. در دوران نو آشوری شاخ ها نمایانگر خدای آشور بودند. گاهی اوقات سه شاخ نمایشگر آشور، آنو و انلیل یعنی سه خدای بین النهرین بودند.

تاج: گاهی تاج شاهی با پرهای عقاب و گل سرخ تزئین می شد. معنای گل به طور کامل مشخص نیست. بعضی بر این عقیده هستند که سمبل خورشید است و بعضی دیگر آن را ستاره  می دانند. در آثار نو آشوری، یک گلِ تنها اغلب به عنوان تزئین کمربند مردان و موجودات خارق العاده  دیده شده است.

بال ها: آشوری های باستان به مجسمه های خود بال های قدرتمند ترین موجود آسمان یعنی

عقاب را به عنوان سمبل قدرت پادشاهی داده اند که نمایانگر حاکمیت بر قدرت هستند.

بدن: بدن گاو و گاهی نیز گوش ها ( یا بدن یک شیر با پنجه ها). علت این که چرا بدن گاو

برای این منظور در نظر گرفته شده این است که در دوران نو آشوری متأخر این حیوان در

سراسر بین النهرین شمال غربی زمانی که توسط شاهان آشوری شکار می شدند به عنــوان

یک نوع خاص باقی مانده بود. گاو وحشی باید در واقع یک جانور ترسناک  با شانه هایی به بلندی شش پا و یک جفت شاخ  بزرگ  تیز بوده باشد. در سفال های نقاشی شده اولیه، گاوها به عنوان سمبل خدای طوفان تصور شده اند. همچنین این موجودات با کمربندها یی که نمایشگر قدرت های فوق بشری آنها بود تزئین شده بودند.

پاها: اغلب گاوهای بالدار آشوری دارای پنج پا و گاهی چهار پا می باشند. نمای روبرویی این موجود به طور محکم در جای خود ایستاده است و از پهلو به نظر می رسد که به جلو حرکت می کند. سر بعضی از مجسمه ها به نظر می رسد که به یک طرف چرخیده و بعضی از آنها در دست هایشان توله شیر یا آهو دارند.

   در قرن ششم قبل از میلاد ، هنگامی که کوروش دوم کشور پارس را پس از غلبه بر ماد، آشور، آسیای صغیرو بابل توسعه داد،  تصمیم گرفت تا پایتختی برای خود بنا کند. این شهر پرسپولیس نام گرفت. در بنای پرسپولیس معمارانی از تمام نقاط خاورمیانه به کار گرفته  شدند. تعدادی از آنها از آشور بودند و با خود روش هنر، معماری و میراث آشوری را آورده بودند که برای بنای پرسپولیس از آن استفاده کردند. گاوهای بالدار از این میراث به شمار می روند که نشان آشوری ـ بابلی و تأثیر آن را آشکار می کند. آنها نه تنها دانش هنری خود را به پارس ها منتقل کردند بلکه کوروش جشنواره سال نو آشوری ها را نیز اقتباس نموده  و آن را تبدیل به فرصتی برای جشن گرفتن و مورد احترام قرار گرفتن توسط مردم کرد.

                                                                            منبع: ایتنرنت

                                                      ترجمه از: شامیرام داودپوریان